Jubileusz Instytutu Historii UŁ

Początki łódzkiego środowiska historycznego, jako społeczności akademickiej, wiążą się z powstaniem 24 maja 1945 r. pierwszej samodzielnej uczelni wyższej w tym mieście – Uniwersytetu Łódzkiego. Jego korzeni można jednak doszukiwać się już w latach międzywojennych, w okresie działalności w Łodzi Oddziału Wolnej Wszechnicy Polskiej. Tworzenia łódzkiego ośrodka historycznego podjęli się od 1945 r. ludzie wywodzący się z różnych środowisk naukowych, mający za sobą często odmienne doświadczenia.

 

W maju 1948 r. przedstawiciele czterech katedr zajmujących się nauczaniem historii na Wydziale Humanistycznym, którego kontynuatorem tradycji jest obecny Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ, wyrazili wolę stworzenia struktury pozwalającej na ściślejsza współpracę. 24 czerwca tego roku istnienie Instytutu Historycznego (z czasem zmienił nazwę na Instytut Historii) stało się faktem. Rok 2018 jest zatem rokiem jubileuszu siedemdziesięciolecia istnienia Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego.

 

Instytut Historii UŁ zrzesza dziś następujące jednostki: Katedra Historii Bizancjum, Katedra Historii Średniowiecznej, Katedra Historii Nowożytnej, Katedra Historii Polski XIX wieku, Katedra Historii Polski Najnowszej, Katedra Historii Polski i Świata po 1945 r., Katedra Historii Powszechnej Najnowszej, Katedra Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii, Pracownia Dydaktyki i Technologii Informacyjnej, Centrum Badań Żydowskich. Jednostki te są samodzielne pod względem badawczym.

 

Kierunki badań naukowych, prowadzonych przez historyków łódzkich od chwili powstania Instytutu Historii, aż do pierwszych lat XXI w., są bardzo zróżnicowane. Pisząc o Instytucie Historii UŁ nie sposób nie wspomnieć o łódzkiej szkole badań nad historią społeczno-gospodarczą (profesorowie N. Gąsiorowska-Grabowska, S. M. Zajączkowski, Z. Stankiewicz, J. Śmiałowski, H. Brodowska-Kubicz, J. Janczak, K. Badziak, T. Nowak, W. Puś, S. Pytlas, J. Kita, K. Woźniak, M. Sikorska-Kowalska, A. Kowalska-Pietrzak). W Łodzi znajduje się najsilniejszy w Polsce ośrodek bizantynologiczny, tworzony przez lata przez prof. H. Evert-Kappesową, W. Cerana, M. Dąbrowską, M. Kokoszko, S. Bralewskiego, M. Leszkę, T. Wolińską (współtworzy Centrum Badań nad Historią i Kulturą Basenu Morza Śródziemnego i Europy Południowo-Wschodniej im. prof. Waldemara Cerana Ceraneum i serię wydawniczą „Byzantina Lodziensia”). Ogromny wkład wnoszą również pracownicy zajmujący się historią historiografii i nauk pomocniczych historii (profesorowie M. H. Serejski, K. Śreniowska, A. F. Grabski, R. Rosin, A. Szymczak, R. Stobiecki, M. Adamczewski, J. Kolbuszewska). Wiele wybitnych prac powstało na temat historii dyplomacji (profesorowie J. Dutkiewicz, W. Michowicz, A. M. Brzeziński, A. Harasimowicz, R. Żurawski vel Grajewski, S. M. Nowinowski. D. Jeziorny). Nie da się pominąć osiągnięć z dziedziny historii nowożytnej, szczególnie w zakresie badań nad historią kultury (prof. B. Baranowski, Z. Kuchowicz) i parlamentaryzmu polskiego okresu Rzeczypospolitej szlacheckiej (profesorowie W. Szczygielski, W. Filipczak), czy wreszcie wkładu w badania sowietologiczne i dotyczące historii Europy Środkowo-Wschodniej (profesorowie W. Bortnowski, A. Głowacki, E. Wiśniewski, P. Chmielewski). Poważny dorobek osiągnęli specjaliści w zakresie historii wojskowości średniowiecza oraz czasów nowożytnych i najnowszych (profesorowie A. Nadolski, S. Krakowski, J. Szymczak, T. Grabarczyk, W. Kozłowski, W. Jarno, R. Kowalczyk). Swoją rolę odgrywali i odgrywają historycy zajmujący się historią polityczną Polski (profesorowie S. F. Zajączkowski, S. Banasiak, B. Wachowska, A. Barszczewska-Krupa, P. Samuś, M. Nartonowicz-Kot, P. Waingertner, J. Pietrzak, L. Olejnik, K. Lesiakowski. G. Markiewicz) oraz powszechną (profesorowie H. Katz, Z. Libiszowska, J. Grobis, Z. Anusik, J. Daszyńska, K. Jedynakiewicz-Mróz) w różnych epokach. Rozmachu nabrały również badania nad dziejami mniejszości narodowych, zwłaszcza żydowskiej w XIX i XX w. (Centrum Badań Żydowskich).

 

Świetne wyniki studentów Instytutu mogą mieć związek z dostępnością zasobów Biblioteki Instytutu Historii UŁ, która została utworzona w 1948 roku. Obecnie w zbiorach Biblioteki IH znajdują się 69 100 woluminy książek, 2410 jednostek zbiorów specjalnych oraz 858 tytułów czasopism (w 17 010 woluminach), co łącznie stanowi księgozbiór liczący 88 520 woluminy. Z księgozbioru podstawowego druków zwartych na szczególną uwagę zasługują wydawnictwa określane mianem cymeliów, których biblioteka posiada około 6000 woluminów (w tym wydawnictwa wydane do 1918 roku).

 

Oferta dydaktyczna Instytutu Historii UŁ IH obejmuje stacjonarne studia historyczne I i II stopnia oraz nowy, cieszący się popularnością dwustopniowy kierunek o nazwie wojskoznawstwo. W ofercie IH UŁ debiutuje e-historia, czyli niestacjonarne studia z zastosowaniem metod e-learningowych. Propozycja kierowana jest głównie do osób, które są czynne zawodowo, mieszkają z dala od Łodzi bądź przebywają poza granicami Polski i świadomie oraz umiejętnie pragną wykorzystywać wiedzę historyczną w świecie nowoczesnych technologii i sieci internetowych. Liczną grupę stanowią studenci czteroletnich Studiów Doktoranckich Wydziału Filozoficzno-Historycznego, MIHSD i IHSD. W Instytucie Historii UŁ prowadzone są również studia podyplomowe z archiwistyki, historii oraz wiedzy o społeczeństwie.

 

Obecny dyrektor Instytutu Historii UŁ, dr hab. Dariusz Jeziorny, prof. UŁ, tak podsumowuje siedem dekad istnienia jednostki:

70 lat istnienia Instytutu znakomicie wpisuje się w 70 ostatnich lat historii Polski. Był to czas budowania struktury i wytężonej pracy, ale jednocześnie politycznych zakrętów i przełomów, niejednokrotnie bardzo bolesnych dla ich uczestników. Gdy chodzi przyszłość, nie mam wątpliwości, że nasze środowisko może wnieść poważny wkład w rozwój nauki historycznej w naszym kraju. Nadzieję budzi też praca z młodzieżą na naszych kierunkach studiów – historii i wojskoznawstwie. Czy zainteresowanie wzbudzi nowa propozycja dydaktyczna e-historia, czyli prowadzenie badań dziejów lidzkości w środowisku cyfrowym – tego jeszcze nie wiem. Otwarte pozostaje dodatkowo pytanie, czy dzisiejsi politycy, rządzący Polską, pozwolą na rozwój naszego Instytutu, albo, lepiej powiedziawszy, szeroko rozumianej humanistyki w naszym kraju.

 

Okrągła rocznicę Instytutu Historii UŁ grono pracowników postanowiło uczcić obchodami jubileuszowymi, które się już rozpoczęły. Pierwszą ich odsłoną było spotkanie z redaktorami wydanych drukiem wspomnień prof. Krystyny Śreniowskiej, związanej z łódzką uczelnią od samego początku powołania jej do życia aż do swej śmierci. Następnym punktem obchodów jubileuszu jest dwudniowa konferencja za tytułowana „Przeszłość i perspektywy Instytutu Historii UŁ”, która odbędzie się w dniach 6-7 grudnia 2018 r. Kolejnym akordem obchodów będzie Bal Absolwenta, zaplanowany na sobotę 24 listopada 2018 r. Na tę imprezę o charakterze towarzyskim i integracyjnym Instytut Historii UŁ zaprasza wszystkich, którzy ukończyli studia w Instytucie i chcieliby po dłuższej lub krótszej przerwie spotkać się ze swoimi koleżankami i kolegami. Jak na każdym balu, spodziewać się należy dobrej zabawy i życzliwej atmosfery. Spotkanie absolwentów różnych generacji może być niezwykle ciekawe. Ostatnim planowanym punktem obchodów jest konkurs na najlepsze wspomnienia z czasów studiów w Instytucie Historii. Nie ma znaczenie, czy będą to wspomnienia spisane, czy też oparte na materiale zdjęciowym. Jest to niewątpliwa szansa na ocalenie od zapomnienia osób i faktów z bliższej lub odleglejszej przeszłości naszego środowiska, które są jeszcze możliwe do odtworzenia. Szczegółowe informacje dotyczące świętowania siedemdziesięciolecia IH UŁ można znaleźć na stronie http://jubileuszih70.uni.lodz.pl.

 

Redakcja: Centrum Promocji